image

Uçuş - Fotogrametrik Harita Hizmeti

UÇUŞ - FOTOGRAMETRİ NEDİR ?
 
    Temelde fotogrametri resim çekme noktasının konumuna göre, Hava Fotogrametrisi ve Yersel Fotogrametri olmak üzere ikiye ayrılır.


 


    Hava fotogrametrisi, topografik ve tematik haritaların üretimi, sayısal arazi modelleri elde etmek amacıyla kullanılır. Yersel fotogrametri ise Mimarlık, Harita Mühendisliği ile İnşaat Mühendisliği çalışmalarında, arkeolojik amaçlı çalışmalarda, tıpta, trafik kazaları, kriminoloji vb. çalışmalarında kullanılmaktadır.
 
    Dijital fotogrametri yöntemi ile bütün yöneltme ve çizim işlemleri bilgisayar ortamında gerçekleştirilmektedir. Bu yöntem, otomatik yöneltme ve ölçme işlemleri, dijital üç boyutlu vektör veri, sayısal ortofoto, sayısal yüzey ve arazi modellerinin üretimi gibi birçok imkân sunmaktadır. Elde edilen sonuç ürünlerin sayısal olması, bu ürünlerin belgeleme ve fotogrametrik röleve dışında üç boyutlu modelleme, üç boyutlu verinin görselleştirilmesi, yönetilmesi ve CBS ortamında sunulması gibi farklı uygulama alanlarında da kullanılmasına olanak sağlamaktadır.
 
 
    Uzun yıllar boyunca kullanılan klasik yersel fotogrametri yönteminde belgeleme ve röleve amacıyla fotoğraflar metrik kameralar ile çekilmekteydi. Tarihi ve kültürel mirasın özellikleri göz önünde bulundurularak mono olarak çekilen fotoğraflar tek fotoğraf değerlendirmesi (rödresman), yada stereo çekim durumunda analog stereo değerlendirme aletlerinde değerlendirilmekteydi.
 
    Dijital fotogrametri yöntemi ile birlikte semi metrik kameralar yada dijital kameralar ile çekilen fotoğraflar dijital fotogrametrik değerlendirme aletlerinde aktarılmaktadır. Bütün yöneltme ve çizim işlemleri bilgisayar ortamında gerçekleştirilmektedir.
 
FOTOGRAMETRİK DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ
Analog Fotogrametri
    Analog kameralarla çekilen fotoğraf çiftlerinin optik mekanik aletlerle yöneltilerek stereomodelin oluşturulmasını, değerlendirilmesini ve bu aletlere bağlanmış çizim masaları kullanılarak istenilen ölçekte çizim üretilmesini kapsar.
 
Analitik Fotogrametri
    Analitik fotogrametride veri olarak analog resimler kullanılmaktadır. Optik mekanik aletler bilgisayarlarla desteklenmiş ve bu şekilde fotogrametrik hesap başlamıştır. Ayrıca ürün bilgisayarda elde edildiğinden,
 
    Bu ürünlerin bilgisayar destekli tasarım (CAD) sistemlerine aktarılması ve görsel efektler eklenmesi mümkündür.
 
Dijital Fotogrametri
    Dijital yöntemde, fotogrametriye temel olan tüm adımlar bilgisayarlar üzerinde sayısal olarak yapılmaktadır. Bunun için gerekli olan resimler, hava fotogrametrisinde uçak ve uydu görüntüleri ve yersel fotogrametri de CCD kameraları ile elde edilen sayısal resimler ve normal resimlerin tarayıcılar yardımıyla taranıp sayısal ortama aktarılması ile sağlanmaktadır. Günümüzde dijital fotogrametri yaygın olarak kullanılmaktadır.
 
Dijital fotogrametrik sistemler
    Dijital fotogrametrik sistemler; optik, elektronik, matematik, fotoğrafçılık ve bilgisayar teknolojisi gibi çeşitli bilim dallarından yararlanılarak oluşturulmuş bir mühendislik uygulamasıdır. Bu sistemde, gerek kullanılan donanım ve yazılım gerekse yapılan işlemlerin tümü dijital olarak yapılmaktadır. Dijital görüntü isleme, bir bilgisayar yardımı ile görüntülerin elde edilmesi, depolanması işlenmesi ve çeşitli ölçme ve yorumlama amaçları için farklı türdeki gösterimlere hazır hale getirilmesidir. Böylelikle mühendislik uygulamalarında önemli olan veri kaybı, presizyon, zaman gibi etkenler minimum seviyelerinde tutulmaktadır.
 
    Bu sistemde yapılacak uygulamalarda gereksinim duyulan, sayısal görüntüleme sistemleri başlıca dört bileşenden oluşmaktadır. Bunlar;
· Dijital Kameralar,
· Dijital Görüntüler,
· Ana Bilgisayar,
· Görüntü Analiz Yazılımından  oluşur.
 
Dijital kameralar
    Dijital kameralar görüntü yüzeyi algılayıcının iki boyutlu alanını içeren coğrafi objelerin kayıt edilmesi için kullanılır. Bu algılayıcıların yük durumları belirli zaman aralıklarında okunan analog sinyallerle belirlenir. Daha sonra analog-Dijital dönüşümünü takriben sinyaller sayısallaştırılır.
 
    CCD (Charge Couple Device) kameralar Dijital fotogrametrik kameralar için en yaygın olanlarıdır. Bu kameralar yapıları bakımından normal kameralar ile mukayese edildiklerinde daha küçük ve nispeten daha sağlamdır. Fotogrametrik uygulamalarda CCD kameralar, algılama üstünlükleri, düşük güç gereksinimi, küçük boyut ve taşınabilirlik, düşük fiyat ve bakım gerektirmemesi gibi üstünlüklere sahiptir.
 
Dijital görüntüler
    Bir Dijital resim, gij elemanlı iki boyutlu G matrisinden oluşur. Her bir elemana bir piksel denir. Kullanılan pikseller birer bilgi taşıyıcıdır. Bu değerlerin daha geniş olarak kullanıldığı durumlar, siyah beyaz resimler için O ile 255 arasındadır ve bu değer insan gözünün gri renk tonu ayırt etme olanağının üstündedir. Siyah-beyaz resimlerde piksel değerleri gri tonlarını veya değerlerini temsil eder.
 
Ana bilgisayar
    Bir ana bilgisayardan istenen, daha sonraki işlemler için bir çerçevenin tam depolanmasını sağlayacak diskinin bulunması, analiz için ana belleğin yeterli olması ve es zamanlı işlem durumunda çerçevelerden alınan görüntü verilerinin depolanabilmesidir.
 
Görüntü Analiz Yazılımı
1.Dijital fotogrametride görüntü analiz yazılımının önemi büyüktür. Bunun nedeni olarak pratiklik, gereksinimlere cevap verebilme ve yüksek doğruluk gibi kriterleri sayabiliriz. Dolayısıyla bir görüntü yazılım programında su özellikler bulunmalıdır.
 
2.Üç boyutlu cisim belirlemesi yapabilmelidir.
 
3.İstenilen sayı ve büyüklükte resim isleyebilmelidir.
 
4.Kamera kalibrasyonu yapabilmelidir.
 
5.Cad sistemine bağlamak mümkün olmalıdır.
 
6.Görüntü eşleştirme yöntemiyle subpiksel doğruluğa erişmek mümkün olmalıdır.
 
7.Tam otomatik yaklaşık değer belirleyebilmeli ve kaba hataları ayıklayabilmelidir.
 
8.Sayısallastırıcı kullanımına ihtiyacı olmamalıdır.
 
9.Endüstri, Mimari, ve Hasar belirleme gibi alanlarda çok geniş kullanım ve görüş olanakları
 
sunmalıdır.
 
10.Kullanım kolaylığı bulunmalıdır.
 
11.Yarı otomatik nokta ölçmesi yapabilmelidir.
 
12.Tam otomatik ağ plaka ölçmesi yapabilmelidir.
 
13.Analog ve Dijital kameraları kullanabilmelidir.
 
14.Esnek resim çekme konfigürasyonuna sahip olmalıdır.
 
15.Cisimleri tam anlamlı dokümantasyon ve arşivleme özelliğine sahip olmalıdır.
 
 
 
 Dijital fotogrametrinin kullanım alanları :
1. Ortofoto haritaları oluşturulması.
 
2. Fotogrametrik hâlihazır yapımı.
 
3. Yapısal hareket ve deformasyonların gözlenmesi.
 
4. Köprü hareketlerinin ölçülmesi.
 
5. Baraj deformasyonlarının ölçülmesi.
 
6. Deprem ve yer kayması hasar tespiti ölçmeleri.
 
7. Karayolu tasarım ve planlama uygulamaları.
 
8. Anayol kavşaklarının detaylandırılması.
 
9. Boy ve en kesitlerin çıkartılması.
 
10. Toprak isleri hesapları.
 
11. Yapısal hareket ve deformasyonların ölçülmesi.
 
12. Yapı ölçmeleri.
 
13. Mimari ve arkeolojik uygulamalar.
 
14. Üç boyutlu modelleme
 
15. Rölöve ve restitüsyon projeleri
 
16. Siluet çıkarımı
 
17. Boy ve en kesit çıkartılması
 
18. Tünel ve yeraltı kazı ölçmeleri.
 
19. Yer kabuğu hareketlerinin tespiti.
 
20. Erozyon ölçmeleri.
 
21. Gemi inşası ve tasarımı.
 
22. Uçak ve otomobil sanayisi.
 
23. Haberleşme antenlerinin ölçülmesi.
 
24. Kar derinliğinin ölçülmesi.
 
25. Nükleer santral ölçmeleri.
 
26. Soğutma kulelerinin gözlenmesi.
 
27. Sanayi boru sistemlerinin montajı.
 
28. Depolama tanklarının ölçümü.
 
Yersel (Yakın Resim) Fotogrametri
 
    Yakın resim fotogrametrisi ya da yersel fotogrametri objelerin birkaç cm’ lik çekim mesafesinden 300m uzaklığa kadar olan çekim mesafelerinde objelerin yer kameraları aracılığı ile çekilmiş görüntülerin üç boyutlu değerlendirilmesi ile ilgili işlemler olarak adlandırılır. Resim çekme makinesi ister optik isterse de Dijital formatta olsun genel olarak kullanılan resim ebatları dikdörtgen yapıdadır.
 
 ARAZİ ÇALISMASINDA KULLANILACAK PHOTOMODELER YAZILIMI
 
Fotogrametrik Nirengi ölçümü ve blok dengelemesi
 
Hava fotoğraflarından her ölçekte Sayısal Harita üretimi
 
DTM-DEM (Sayısal Yükseklik Modeli) üretimi
 
Ortofoto harita üretimi
 
Fotomozaik görüntüleri üretimi
 
Uydu görüntülerinden faydalanarak Sayısal Harita üretimi
 
Uydu görüntülerinden Ortofoto, Ortomozaik ve TrueOrtho üretimi
 
Uydu görüntüleri yardımıyla sayısal görüntü işleme, görüntü zenginleştirme ve sınıflandırma uygulamaları
 
Stereo Uydu görüntüleri yada Hava Fotoğraflarından DEM üretimi ve Editi Fotogrametri eski yunancadaki Photos+Grama+Metron (Işık+çizim+ölçme) kelimelerinden oluşan ve ışık ile çizerek ölçme anlamına gelen bir kelimedir.
 
Fotogrametri anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmemektedir.
 
Fotogrametri anabilim dalı'nın araştırma ve eğitim konularından bazıları şunlardır:
Fotogrametri
Uzaktan algılama
Görüntü işleme
Lazer tarayıcılar (yersel ve havadan)
Hava kameraları (klasik ve dijital)
Sensör tabanlı mekansal veri üretimi
Görüntü bazlı mekansal veri analizi
Radar verilerinin işlenmesi ve analizi
Mekansal nesne çıkartımı
Ölçme tekniği[değiştir | kaynağı değiştir]
 
Uygarlık ilerledikçe ve insanlar arasındaki ilişkiler arttıkça, mülkiyet kavramının önemi anlaşılmış ve insanlar sahip oldukları arazileri ölçme gereksinimi duymuşlardır. Türkiye'de önceleri kadastro haritaların oluşturulmasında önemli bir rol oynayan ölçme tekniği, günümüzde tüm meslek disiplinlerinin gereksinimi olan bir dal haline gelmiştir.
 
Teknolojideki değişime paralel olarak sürekli gelişen uydu bazlı konum belirleme sistemleri (GPS) ve uygulamaları, yatay ve düşey jeodezik kontrol ağları tesisi, mühendislik yapılarının deformasyon ve deplasman ölçmeleri, yerkabuğu hareketlerinin izlenmesi, hidrografik ölçmeler, karayolu, demiryolu, köprü, baraj, tünel projeleri ve uygulamaları, v.b. Ölçme Tekniği Anabilim Dalının çalışma alanlarıdır.
 
Fotogrametri teknolojisinin çok hızlı ilerlemesi ile birlikte Fotogrametri alanında büyük gelişmeler kaydedildi. Fotogrametri genel olarak, cisimler ve oluşturdukları çevreden yayılan ısınların şekillendirdiği fotoğrafik resimlerin ve yaydıkları elektro manyetik enerjinin kayıt, ölçme ve yorumlama işlemleri sonunda bu cisimler ve çevre hakkında güvenilir bilgilerin elde edildiği bir teknoloji ve bilim dalıdır.
 
 Yersel fotogrametri yöntemi fotogrametrik röleve yapımında yıllardır başarı ile kullanılan bir yöntemdir. Gelişen bilgisayar ve bilgi teknolojileri ile birlikte, klasik yersel fotogrametrik yöntemi yerini dijital yersel fotogrametri yöntemine bırakmıştır.
 
 Dijital fotogrametri yöntemi, otomatik ölçme işlemleri, dijital üç boyutlu vektör veri, sayısal ortofoto, sayısal arazi ve yüzey modelleri gibi birçok imkanlar sunmaktadır (Yastıklı, 2005). Gelisen bilgisayar ve bilgi teknolojileri ile birlikte, dijital yersel fotogrametri yöntemi ile elde edilen sonuç ürünler, belgeleme ve fotogrametrik röleve amacı dışında CAD ortamında tarihi ve kültürel mirasın üç boyutlu modellenmesi, üç boyutlu verinin görselleştirilmesi, elde edilen verilerin yönetilmesi ve CBS ortamına aktarılarak bu verilerin sorgulanması gibi birçok uygulamada kullanılmaktadır.
 
 CCD kameraların en önemli özelliği, lineerlik ve dengeyi birlikte ele almasıdır. Bunlar görüntü ölçme hassasiyetinde önemli bir avantajı gösterir.
 
Renkli resimlerde ise aynı sırada üç farklı resim matrisi bulunur. Dijital resimlerin fotogrametrik amaçlarda kullanılabilmesi için, resim koordinat sistemi ile piksel koordinat sistemi arasında bir ilişki kurulması gerekmektedir. Dijital kameralar ile resmi çekilen yüzey fotoğrafik değil de elektronik olarak kaydedilir. Böylece binlerce yük haline dönüştürülmüş resimler bir ara sistem yardımıyla bilgisayara aktarılır. Tüm bu işlemler fotoğrafik zorlukları ve resim kaybı, resim büzüşmesi, distorsiyon gibi hata unsurlarını ortadan kaldırmaktadır. Düseye çevirme ve ortofoto yapabilmelidir.
 
 Bu nedenle bu resimlerin uzun kenarı ve kısa kenarı gören iki ayrı görüş açısı mevcuttur. Oysa hava fotogrametrisinde resimler kare formatta olduğundan bu tür resimlerde tek bir görüş açısı vardır. Genel olarak yakın resim fotogrametrisinde objelerin bir model içerisinde kalması ve değerlendirmenin olabildiğince tek model olarak yapılması arzu edilir. Bu nedenle objenin sekli ve kullanılan kameranın odak uzaklığı, görüş açısı gibi parametreleri dikkate alınarak en uygun çekim mesafesi hesaplanır.
 
 PhotoModeler fotoğraflardan 3 boyutlu verilerin elde edilmesi, 3 boyutlu ölçümlerin yapılması ve 3 boyutlu modellerin oluşturulması esasına dayanır. 3D görüntüleyici, 3D modelinin etkileşimli bir görüntüsü ve Measure Tool da etkileşimli olarak koordinat, mesafe ve alan ölçümlerini sağlar. 3D modelleri dxf (2D ve 3D), 3Ds, Wavefront OBJ, WRML (1 ve 2) ve aşağıda listelenen formatlarında ve bunlara ek model animasyon olarak da dışa aktarılabilir. Ya da seçilen yüzey ortofoto olarak dışa aktarılabilir.





Tasarım & Yönetim; GÜRSOY MEDYA | Site Yönetim Paneli; Yönetim Paneli